<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X48n0805"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 805 百法明门论直解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 805 百法明门论直解</title> <author>明 智旭解</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">48</idno>.<idno type="no">805</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">百法明门论直解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15151"> <charName>CBETA CHARACTER CB15151</charName> <mapping cb:dec="998191" type="PUA">U+F3B2F</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>昏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[昏-氏+(尤-尤+氏)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-13T09:07:13"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0341c" n="0341c"/> <lb ed="X" n="0341c01"/> <lb ed="X" n="0341c02"/> <lb ed="X" n="0341c03"/> <lb ed="X" n="0341c04"/> <lb ed="X" n="0341c05"/><cb:docNumber>No. 805</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0341c06"/><lb ed="R076" n="0918a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>大乘百法明门论直解</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0341c07"/> <lb ed="X" n="0341c08"/><lb ed="R076" n="0918a02"/><byline cb:type="other">天 亲 菩 萨 造</byline> <lb ed="X" n="0341c09"/><lb ed="R076" n="0918a03"/><byline cb:type="other">三藏法师 <name role="" type="person">玄奘</name> 译</byline> <lb ed="X" n="0341c10"/><lb ed="R076" n="0918a04"/><byline cb:type="author">藕益沙门 智旭 解</byline> <lb ed="X" n="0341c11"/><lb ed="R076" n="0918a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0341c1101">此于瑜伽师地论。本地分第一中略录名数。而名 <lb ed="X" n="0341c12"/><lb ed="R076" n="0918a06"/>为大乘百法明门者。盖小乘立七十五法。但明補 <lb ed="X" n="0341c13"/><lb ed="R076" n="0918a07"/>特伽罗无我。犹妄计有心外实法。今大乘明此百 <lb ed="X" n="0341c14"/><lb ed="R076" n="0918a08"/>法。皆不離识。不唯实我本空。亦复实法非有。若于 <lb ed="X" n="0341c15"/><lb ed="R076" n="0918a09"/>一一法中照达二空。则一一皆为大乘证理之门 <lb ed="X" n="0341c16"/><lb ed="R076" n="0918a10"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0341c17"/><lb ed="R076" n="0918a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0341c1701">如<persName>世尊</persName>言。一切法无我。何等一切法。云何为无我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0341c18"/><lb ed="R076" n="0918a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0341c1801">此借圣言以征起也。法名轨持。我名主宰。今既言 <lb ed="X" n="0341c19"/><lb ed="R076" n="0918a13"/>一切法无我。须遍于一切法中通达二无我義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0341c20"/><lb ed="R076" n="0918a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0341c2001">一切法者。略有五种。一者心法二者心所有法。三者 <lb ed="X" n="0341c21"/><lb ed="R076" n="0918a15"/>色法。四者心不相应行法。五者无为法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0341c22"/><lb ed="R076" n="0918a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0341c2201">法既称为一切。则何所不摄。设欲廣说。穷劫莫尽。 <lb ed="X" n="0341c23"/><lb ed="R076" n="0918a17"/>今以五位百法收之。故名为略。略虽五位。<anchor xml:id="nkr_note_add_0341c2301" n="0341c2301"/><anchor xml:id="beg0341c2301" n="0341c2301"/>已<anchor xml:id="end0341c2301"/>收一 <lb ed="X" n="0341c24"/><lb ed="R076" n="0918a18"/>切世出世间假实色心主伴罄无不尽。何者。前之 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0342a" n="0342a"/> <lb ed="X" n="0342a01"/><lb ed="R076" n="0918b01"/>四位。收世出世有为诸法。第五无为。收世出世无 <lb ed="X" n="0342a02"/><lb ed="R076" n="0918b02"/>为法性。就前四中。前三是实。第四是假。就前三中 <lb ed="X" n="0342a03"/><lb ed="R076" n="0918b03"/>前二是心。第三是色。就前二中。初一是主。第二是 <lb ed="X" n="0342a04"/><lb ed="R076" n="0918b04"/>伴。有主必有伴。伴不離主。有心必有色。色不離心。 <lb ed="X" n="0342a05"/><lb ed="R076" n="0918b05"/>有实必有假。假不離实。有有为必有无为。无为亦 <lb ed="X" n="0342a06"/><lb ed="R076" n="0918b06"/>岂離有为而别有自性哉。于此五位百法。求所谓 <lb ed="X" n="0342a07"/><lb ed="R076" n="0918b07"/>有情命者等了不可得。是補特伽罗无我。求所谓 <lb ed="X" n="0342a08"/><lb ed="R076" n="0918b08"/>轨解任持者亦了不可得。是法无我也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342a09"/><lb ed="R076" n="0918b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0342a0901">一切最勝故。与此相应故。二所现影故。三位差别故。 <lb ed="X" n="0342a10"/><lb ed="R076" n="0918b10"/>四所显示故。如是次第。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342a11"/><lb ed="R076" n="0918b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0342a1101">此申明百法列为五位之次第。即显離心别无自 <lb ed="X" n="0342a12"/><lb ed="R076" n="0918b12"/>性。故一切唯心而无实我实法也。心法。于一切法 <lb ed="X" n="0342a13"/><lb ed="R076" n="0918b13"/>中最勝。由其能为主故。此能统一切法也。心所有 <lb ed="X" n="0342a14"/><lb ed="R076" n="0918b14"/>法。即与此心相应。故不離心也。色法。即是心及心 <lb ed="X" n="0342a15"/><lb ed="R076" n="0918b15"/>所二者所现之影。故不離心及心所也。不相应行。 <lb ed="X" n="0342a16"/><lb ed="R076" n="0918b16"/>即是依于心心所色三者之分位差别而假立。故 <lb ed="X" n="0342a17"/><lb ed="R076" n="0918b17"/>不離心心所色也。无为法。即是心心所色不相应 <lb ed="X" n="0342a18"/><lb ed="R076" n="0918b18"/>行四有为法所显示故。亦与四有为法不一不异。 <lb ed="X" n="0342a19"/><lb ed="R076" n="0919a01"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342a20"/><lb ed="R076" n="0919a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0342a2001">第一心法。略有八种。一眼识。二耳识。三鼻识。四舌识。 <lb ed="X" n="0342a21"/><lb ed="R076" n="0919a03"/>五身识。六意识。七末那识。八阿赖耶识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342a22"/><lb ed="R076" n="0919a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0342a2201">心性離过绝非。尙不可名之为一。云何有八。若论 <lb ed="X" n="0342a23"/><lb ed="R076" n="0919a05"/>相用。浩然无涯今就有情分中相用最显著者。略 <lb ed="X" n="0342a24"/><lb ed="R076" n="0919a06"/>有八种。依于眼根。了别色尘。名为眼识。依于耳根。 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0342b" n="0342b"/> <lb ed="X" n="0342b01"/><lb ed="R076" n="0919a07"/>了别声尘。名为耳识。依于鼻根。了别香臭。名为鼻 <lb ed="X" n="0342b02"/><lb ed="R076" n="0919a08"/>识。依于舌根。了别滋味。名为舌识。依于身根。了别 <lb ed="X" n="0342b03"/><lb ed="R076" n="0919a09"/>痛痒寒热等触名为身识。依于意根。遍了五尘。亦 <lb ed="X" n="0342b04"/><lb ed="R076" n="0919a10"/>能分别落谢影子。亦能通缘过去未来。名为意识 <lb ed="X" n="0342b05"/><lb ed="R076" n="0919a11"/>前五识所依五根。皆是净色。此第六识所依意根。 <lb ed="X" n="0342b06"/><lb ed="R076" n="0919a12"/>则是心法。此之意根。从无始来。内缘第八识之见 <lb ed="X" n="0342b07"/><lb ed="R076" n="0919a13"/>分。虚妄执为实我实法。故名为末那识。梵语末那。 <lb ed="X" n="0342b08"/><lb ed="R076" n="0919a14"/>此翻为意。由其恒审思量为性相故。然前六识。时 <lb ed="X" n="0342b09"/><lb ed="R076" n="0919a15"/>起时灭。喩如水波。第七末那。无始相续妄执我法。 <lb ed="X" n="0342b10"/><lb ed="R076" n="0919a16"/>喩如水流。阿赖耶识。则喩如水。梵语阿赖耶。此翻 <lb ed="X" n="0342b11"/><lb ed="R076" n="0919a17"/>为藏。具有能藏所藏执藏三義。若无此识。则根身 <lb ed="X" n="0342b12"/><lb ed="R076" n="0919a18"/>是谁执受。器界是谁变现。一切善恶漏无漏种是 <lb ed="X" n="0342b13"/><lb ed="R076" n="0919b01"/>谁摄受。且如吾人疲倦熟睡。梦想俱无之时。前六 <lb ed="X" n="0342b14"/><lb ed="R076" n="0919b02"/>转识。俱不现起。若无此识。岂不同于死人。既无梦 <lb ed="X" n="0342b15"/><lb ed="R076" n="0919b03"/>无想仍非死人。验知必有此第八识。与第七识微 <lb ed="X" n="0342b16"/><lb ed="R076" n="0919b04"/>细我执。仍自俱转。然此第八识。决非实我实法。若 <lb ed="X" n="0342b17"/><lb ed="R076" n="0919b05"/>是实我实法。则应常无变易。而此识者。乃从先世 <lb ed="X" n="0342b18"/><lb ed="R076" n="0919b06"/>引业所招。名异熟果。既从业招。便非常住。又善业 <lb ed="X" n="0342b19"/><lb ed="R076" n="0919b07"/>则感天人乐报。恶业则感三涂苦报。往来六道。犹 <lb ed="X" n="0342b20"/><lb ed="R076" n="0919b08"/>如车轮。变形易貌。曾无一定。岂是实我实法哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342b21"/><lb ed="R076" n="0919b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0342b2101">第二心所有法。略有五十一种。分为六位。一遍行有 <lb ed="X" n="0342b22"/><lb ed="R076" n="0919b10"/>五。二别境有五。三善有十一。四烦恼有六。五随烦恼 <lb ed="X" n="0342b23"/><lb ed="R076" n="0919b11"/>有二十。六不定有四。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342b24"/><lb ed="R076" n="0919b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0342b2401">心所有法。亦名心数。与心相应。如臣随王。如仆随 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0342c" n="0342c"/> <lb ed="X" n="0342c01"/><lb ed="R076" n="0919b13"/>主。故名心所也。此应甚多。今略明六位五十一者 <lb ed="X" n="0342c02"/><lb ed="R076" n="0919b14"/>擧相用之最著者言耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342c03"/><lb ed="R076" n="0919b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0342c0301">一遍行五者。一作意。二触。三受。四想。五思。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342c04"/><lb ed="R076" n="0919b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0342c0401">具四一切。名为遍行。谓遍于善恶无记三性。遍于 <lb ed="X" n="0342c05"/><lb ed="R076" n="0919b17"/>三界九地。遍于有漏无漏世出世时。遍与八识心 <lb ed="X" n="0342c06"/><lb ed="R076" n="0919b18"/>王相应也。一作意者。警觉心种。令起现行。以为体 <lb ed="X" n="0342c07"/><lb ed="R076" n="0920a01"/>性。引现起心。趣所缘境。以为业用。二触者。于根境 <lb ed="X" n="0342c08"/><lb ed="R076" n="0920a02"/>识三和之时。令心心所触境。以为体性。受想思等 <lb ed="X" n="0342c09"/><lb ed="R076" n="0920a03"/>所依。以为业用。三受者。领纳顺违非顺非违境相。 <lb ed="X" n="0342c10"/><lb ed="R076" n="0920a04"/>以为体性。起于欲合欲離欲不合不離之爱。以为 <lb ed="X" n="0342c11"/><lb ed="R076" n="0920a05"/>业用。四想者。于境取像。以为体性。施设种种名言。 <lb ed="X" n="0342c12"/><lb ed="R076" n="0920a06"/>以为业用。五思者。令心造作。以为体性。于善恶无 <lb ed="X" n="0342c13"/><lb ed="R076" n="0920a07"/>记之事役心。以为业用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342c14"/><lb ed="R076" n="0920a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0342c1401">二别境五者。一欲。二勝解。三念。四三摩地。五慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342c15"/><lb ed="R076" n="0920a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0342c1501">所缘境事多分不同。缘别别境而得生故。名为别 <lb ed="X" n="0342c16"/><lb ed="R076" n="0920a10"/>境。一欲者。于所乐境希求冀望。以为体性。精勤依 <lb ed="X" n="0342c17"/><lb ed="R076" n="0920a11"/>此而生。以为业用。二勝解者。于决定非犹豫境。印 <lb ed="X" n="0342c18"/><lb ed="R076" n="0920a12"/>可任持。而为体性。不可以他缘引诱改转。而为业 <lb ed="X" n="0342c19"/><lb ed="R076" n="0920a13"/>用。三念者。于过去曾习之境。令心明审记忆不忘。 <lb ed="X" n="0342c20"/><lb ed="R076" n="0920a14"/>而为体性。定之所依。而为业用。四三摩地者。此翻 <lb ed="X" n="0342c21"/><lb ed="R076" n="0920a15"/>为定。于所观境。令心专注不散。而为体性。智依此 <lb ed="X" n="0342c22"/><lb ed="R076" n="0920a16"/>生。而为业用。五慧者。于所观境。拣别抉择。而为体 <lb ed="X" n="0342c23"/><lb ed="R076" n="0920a17"/>性。断疑而为业用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0342c24"/><lb ed="R076" n="0920a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0342c2401">三善十一者。一信。二精进。三惭。四愧。五无贪。六无嗔。 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0343a" n="0343a"/> <lb ed="X" n="0343a01"/><lb ed="R076" n="0920b01"/>七无痴。八轻安。九不放逸。十行捨。十一不害。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0343a02"/><lb ed="R076" n="0920b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0343a0201">能为此世他世顺益。故名为善。一信者。于实德能 <lb ed="X" n="0343a03"/><lb ed="R076" n="0920b03"/>深忍乐欲。心净而为体性。对治不信。乐求善法而 <lb ed="X" n="0343a04"/><lb ed="R076" n="0920b04"/>为业用。谓于诸法实事理中。深信其为实有而随 <lb ed="X" n="0343a05"/><lb ed="R076" n="0920b05"/>顺忍可。复于三宝真净德中。深信而生喜乐。又于 <lb ed="X" n="0343a06"/><lb ed="R076" n="0920b06"/>一切世出世善。深信其有力。能得乐果。能成圣道。 <lb ed="X" n="0343a07"/><lb ed="R076" n="0920b07"/>而起希望之欲。由斯对治不信实德能之恶心。爱 <lb ed="X" n="0343a08"/><lb ed="R076" n="0920b08"/>乐证修世出世善。二精进者。于断恶修善事中。勇 <lb ed="X" n="0343a09"/><lb ed="R076" n="0920b09"/>猛强悍而为体性。对治懈怠。成满善事而为业用。 <lb ed="X" n="0343a10"/><lb ed="R076" n="0920b10"/>三惭者。依于自身及法。生于尊贵增上。由斯崇尙 <lb ed="X" n="0343a11"/><lb ed="R076" n="0920b11"/>敬重贤善。羞耻过恶而不敢为。以为体性。别则对 <lb ed="X" n="0343a12"/><lb ed="R076" n="0920b12"/>治无惭。通则息诸恶行以为业用。四愧者。依于世 <lb ed="X" n="0343a13"/><lb ed="R076" n="0920b13"/>间他人诃厌增上。轻拒暴恶。由此羞耻过罪而不 <lb ed="X" n="0343a14"/><lb ed="R076" n="0920b14"/>敢为。以为体性。别则对治无愧。通亦息诸恶行。以 <lb ed="X" n="0343a15"/><lb ed="R076" n="0920b15"/>为业用。五无贪者。于三有及三有资具。无所染著。 <lb ed="X" n="0343a16"/><lb ed="R076" n="0920b16"/>而为体性。别则对治贪著。通则能作众善。以为业 <lb ed="X" n="0343a17"/><lb ed="R076" n="0920b17"/>用。六无嗔者。于三苦及三苦资具。无所憎恚而为 <lb ed="X" n="0343a18"/><lb ed="R076" n="0920b18"/>体性。别则对治嗔恚。通则能作众善。以为业用。七 <lb ed="X" n="0343a19"/><lb ed="R076" n="0921a01"/>无痴者。于诸谛理及诸实事。明解而为体性。别则 <lb ed="X" n="0343a20"/><lb ed="R076" n="0921a02"/>对治愚痴。通则能作众善以为业用。八轻安者。远 <lb ed="X" n="0343a21"/><lb ed="R076" n="0921a03"/>離粗重杂染法品。调畅身心。于善法中堪任修持。 <lb ed="X" n="0343a22"/><lb ed="R076" n="0921a04"/>而为体性。对治<g ref="#CB15151">昏</g>沉。转捨染浊身心。转得淸净身 <lb ed="X" n="0343a23"/><lb ed="R076" n="0921a05"/>心。而为业用。九不放逸者。即精进及无贪无嗔无 <lb ed="X" n="0343a24"/><lb ed="R076" n="0921a06"/>痴三种善根。于所断恶。防令不生。于所修善。修令 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0343b" n="0343b"/> <lb ed="X" n="0343b01"/><lb ed="R076" n="0921a07"/>增长。而为体性。对治放逸。成满一切世出世间善 <lb ed="X" n="0343b02"/><lb ed="R076" n="0921a08"/>事而为业用。十行捨者。亦即精进及三善根。能令 <lb ed="X" n="0343b03"/><lb ed="R076" n="0921a09"/>其心平等正直无功用住。而为体性。对治掉擧寂 <lb ed="X" n="0343b04"/><lb ed="R076" n="0921a10"/>静而住。以为业用。此与五受中之捨受不同。故名 <lb ed="X" n="0343b05"/><lb ed="R076" n="0921a11"/>行捨。十一不害者。于诸有情。不为侵损逼恼。即以 <lb ed="X" n="0343b06"/><lb ed="R076" n="0921a12"/>无嗔而为体性。能对治害。悲伤怜愍以为业用。无 <lb ed="X" n="0343b07"/><lb ed="R076" n="0921a13"/>嗔名慈。不害名悲。与乐拔苦。度生勝用。故体虽一。 <lb ed="X" n="0343b08"/><lb ed="R076" n="0921a14"/>约用分二。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0343b09"/><lb ed="R076" n="0921a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0343b0901">四烦恼六者。一贪。二嗔。三慢。四无明。五疑。六不正见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0343b10"/><lb ed="R076" n="0921a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0343b1001">烦躁扰动。恼乱身心。故名烦恼。一贪者。于有有具 <lb ed="X" n="0343b11"/><lb ed="R076" n="0921a17"/>染著为性。能障无贪善根。生苦为业。二嗔者。于苦 <lb ed="X" n="0343b12"/><lb ed="R076" n="0921a18"/>苦具憎恚为性。能障无嗔善根。不安稳。性恶行所 <lb ed="X" n="0343b13"/><lb ed="R076" n="0921b01"/>依为业。三慢者。恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0343b1301" n="0343b1301"/><anchor xml:id="beg0343b1301" n="0343b1301"/>己<anchor xml:id="end0343b1301"/>所长。于他有情心生高擧为 <lb ed="X" n="0343b14"/><lb ed="R076" n="0921b02"/>性。能障不慢。生苦为业。四无明者。亦名为痴。于诸 <lb ed="X" n="0343b15"/><lb ed="R076" n="0921b03"/>理事迷暗为性。能障无痴善根。一切杂染所依为 <lb ed="X" n="0343b16"/><lb ed="R076" n="0921b04"/>业。五疑者。于诸谛理犹豫为性。能障不疑及诸善 <lb ed="X" n="0343b17"/><lb ed="R076" n="0921b05"/>品为业。六不正见者。亦名恶见。于诸谛理顚倒推 <lb ed="X" n="0343b18"/><lb ed="R076" n="0921b06"/>求。染慧为性。能障善见。招苦为业。复有五种。一萨 <lb ed="X" n="0343b19"/><lb ed="R076" n="0921b07"/>迦耶见。萨迦耶。義翻积聚。亦名身见。谓于五蕴执 <lb ed="X" n="0343b20"/><lb ed="R076" n="0921b08"/>我我所。一切见趣所依为业。二边执见。谓即于身 <lb ed="X" n="0343b21"/><lb ed="R076" n="0921b09"/>见随执断常。障出離行为业。三见取。谓于诸见之 <lb ed="X" n="0343b22"/><lb ed="R076" n="0921b10"/>中。随执一见及所依蕴。执为最勝能得淸净。一切 <lb ed="X" n="0343b23"/><lb ed="R076" n="0921b11"/>鬥诤所依为业。四戒禁取。谓于随顺诸见之戒禁 <lb ed="X" n="0343b24"/><lb ed="R076" n="0921b12"/>及所依蕴。执为最勝。能得淸净。无利勤苦所依为 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0343c" n="0343c"/> <lb ed="X" n="0343c01"/><lb ed="R076" n="0921b13"/>业。五邪见。谓谤无因果。谤无作用。谤无实事。及非 <lb ed="X" n="0343c02"/><lb ed="R076" n="0921b14"/>前四所摄诸馀邪执。皆此邪见所摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0343c03"/><lb ed="R076" n="0921b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0343c0301">五随烦恼二十者。一忿。二恨。三恼。四覆。五诳。六谄。七 <lb ed="X" n="0343c04"/><lb ed="R076" n="0921b16"/>憍。八害。九嫉。十悭。十一无惭。十二无愧。十三不信。十 <lb ed="X" n="0343c05"/><lb ed="R076" n="0921b17"/>四懈怠。十五放逸。十六昏沉。十七掉擧。十八失念。十 <lb ed="X" n="0343c06"/><lb ed="R076" n="0921b18"/>九不正知。二十散乱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0343c07"/><lb ed="R076" n="0922a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0343c0701">或无别体。唯是烦恼分位差别。或有别体。性是烦 <lb ed="X" n="0343c08"/><lb ed="R076" n="0922a02"/>恼同等流类。故名为随烦恼。一忿者。依对现前逆 <lb ed="X" n="0343c09"/><lb ed="R076" n="0922a03"/>境。愤发为性。能障不忿。执仗为业。此即嗔恚一分 <lb ed="X" n="0343c10"/><lb ed="R076" n="0922a04"/>为体。二恨者。由忿为先。怀恶不捨。结怨为性。能障 <lb ed="X" n="0343c11"/><lb ed="R076" n="0922a05"/>不恨。热恼为业。此亦嗔恚一分为体。三恼者。忿恨 <lb ed="X" n="0343c12"/><lb ed="R076" n="0922a06"/>为先。追念往恶。触现逆境。暴热很戾为性。能障不 <lb ed="X" n="0343c13"/><lb ed="R076" n="0922a07"/>恼。多发兇鄙粗言蜇螫于他为业。此亦嗔恚一分 <lb ed="X" n="0343c14"/><lb ed="R076" n="0922a08"/>为体。四覆者。于自作罪。恐失利养名誉。隐藏为性。 <lb ed="X" n="0343c15"/><lb ed="R076" n="0922a09"/>能障不覆。悔恼为业。谓覆罪者。後必悔恼不安稳 <lb ed="X" n="0343c16"/><lb ed="R076" n="0922a10"/>故。此以贪痴一分为体。恐失现在利誉。是贪。不惧 <lb ed="X" n="0343c17"/><lb ed="R076" n="0922a11"/>当来苦果。是痴也。五诳者。为获利誉。矫现有德。诡 <lb ed="X" n="0343c18"/><lb ed="R076" n="0922a12"/>诈为性。能障不诳。邪命为业。此亦贪痴一分为体。 <lb ed="X" n="0343c19"/><lb ed="R076" n="0922a13"/>六谄者。为罔他故。矫设异仪。险曲为性。能障不谄。 <lb ed="X" n="0343c20"/><lb ed="R076" n="0922a14"/>不任师友真正教诲为业。此亦贪痴一分为体。七 <lb ed="X" n="0343c21"/><lb ed="R076" n="0922a15"/>憍者。于自盛事深生染著。醉傲为性。能障不憍。生 <lb ed="X" n="0343c22"/><lb ed="R076" n="0922a16"/>长杂染为业。此以贪爱一分为体。八害者。于诸有 <lb ed="X" n="0343c23"/><lb ed="R076" n="0922a17"/>情心无悲愍。损恼为性。能障不害。逼恼为业。此亦 <lb ed="X" n="0343c24"/><lb ed="R076" n="0922a18"/>嗔恚一分为体。九嫉者。殉自名利。不耐他荣。妒嫉 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0344a" n="0344a"/> <lb ed="X" n="0344a01"/><lb ed="R076" n="0922b01"/>为性。能障不嫉。忧慼为业。此亦嗔恚一分为体。十 <lb ed="X" n="0344a02"/><lb ed="R076" n="0922b02"/>悭者。耽著财法。不能慧捨。秘吝为性。能障不悭。鄙 <lb ed="X" n="0344a03"/><lb ed="R076" n="0922b03"/>涩蓄积为业。此亦贪爱一分为体。此十各别起故。 <lb ed="X" n="0344a04"/><lb ed="R076" n="0922b04"/>名为小随烦恼。十一无惭者。不顾自法。轻拒贤善 <lb ed="X" n="0344a05"/><lb ed="R076" n="0922b05"/>为性。能障碍惭。生长恶行为业。十二无愧者。不顾 <lb ed="X" n="0344a06"/><lb ed="R076" n="0922b06"/>世间。崇重暴恶为性。能障碍愧。生长恶行为业。此 <lb ed="X" n="0344a07"/><lb ed="R076" n="0922b07"/>二遍不善故。名为中随烦恼。十三不信者。于实德 <lb ed="X" n="0344a08"/><lb ed="R076" n="0922b08"/>能不忍乐欲。心秽为性。能障净信。懈怠所依为业 <lb ed="X" n="0344a09"/><lb ed="R076" n="0922b09"/>十四懈怠者。于断恶修善事中。懒惰为性。能障精 <lb ed="X" n="0344a10"/><lb ed="R076" n="0922b10"/>进。增染为业。设于染事而<g ref="#CB15081">策</g>勤者。亦名懈怠退善 <lb ed="X" n="0344a11"/><lb ed="R076" n="0922b11"/>法故。十五放逸者。于染不防。于净不修。肆纵流荡 <lb ed="X" n="0344a12"/><lb ed="R076" n="0922b12"/>为性。障不放逸。增恶损善所依为业。即以懈怠及 <lb ed="X" n="0344a13"/><lb ed="R076" n="0922b13"/>贪嗔痴四法为体。十六昏沉者。令心于境无堪任 <lb ed="X" n="0344a14"/><lb ed="R076" n="0922b14"/>为性。能障轻安毘钵舍那为业。十七掉擧者。令心 <lb ed="X" n="0344a15"/><lb ed="R076" n="0922b15"/>于境不寂静为性。能障行捨奢摩他为业。十八失 <lb ed="X" n="0344a16"/><lb ed="R076" n="0922b16"/>念者。于诸所缘不能明记为性。能障正念。散乱所 <lb ed="X" n="0344a17"/><lb ed="R076" n="0922b17"/>依为业。即以念及痴各一分为体。十九不正知者。 <lb ed="X" n="0344a18"/><lb ed="R076" n="0922b18"/>于所观境谬解为性。能障正知。多所毁犯为业。此 <lb ed="X" n="0344a19"/><lb ed="R076" n="0923a01"/>以慧及痴各一分为体。二十散乱者。于诸所缘令。 <lb ed="X" n="0344a20"/><lb ed="R076" n="0923a02"/>心流荡为性。能障正定。恶慧所依为业。此八遍于 <lb ed="X" n="0344a21"/><lb ed="R076" n="0923a03"/>不善及有覆无记之。二种染心故。名为大随烦恼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344a22"/><lb ed="R076" n="0923a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0344a2201">六不定四者。一睡眠。二恶作。三寻。四伺。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344a23"/><lb ed="R076" n="0923a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0344a2301">不定是善。不定是烦恼。不定遍一切心。不定遍一 <lb ed="X" n="0344a24"/><lb ed="R076" n="0923a06"/>切地。故名不定。一睡眠者。令身不自在。心极暗昧。 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0344b" n="0344b"/> <lb ed="X" n="0344b01"/><lb ed="R076" n="0923a07"/>略缘境界为性。障观为业。二恶作者。追悔为性。障 <lb ed="X" n="0344b02"/><lb ed="R076" n="0923a08"/>止为业。三寻求者。令心匆务急遽。于意言境粗转 <lb ed="X" n="0344b03"/><lb ed="R076" n="0923a09"/>为性。四伺察者。令心匆务急遽。于意言境细转为 <lb ed="X" n="0344b04"/><lb ed="R076" n="0923a10"/>性。此二俱以安不安住身心分位所依为业。幷用 <lb ed="X" n="0344b05"/><lb ed="R076" n="0923a11"/>思及慧之各一分为体。思正慧助。不深推𢜬。名之 <lb ed="X" n="0344b06"/><lb ed="R076" n="0923a12"/>为寻。慧正思助。能深推𢜬。名之为伺。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344b07"/><lb ed="R076" n="0923a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0344b0701">第三色法。略有十一种。一眼。二耳。三鼻。四舌。五身。六 <lb ed="X" n="0344b08"/><lb ed="R076" n="0923a14"/>色。七声。八香。九味。十触。十一法。处所摄色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344b09"/><lb ed="R076" n="0923a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0344b0901">心心所所变相分。皆名为色。今且约内五根外六 <lb ed="X" n="0344b10"/><lb ed="R076" n="0923a16"/>尘。故但略有十一种也。眼耳鼻舌身五根。皆第八 <lb ed="X" n="0344b11"/><lb ed="R076" n="0923a17"/>识相分。而各有二。一者勝義五根。即八识上色之 <lb ed="X" n="0344b12"/><lb ed="R076" n="0923a18"/>功能。以能发识。比知是有。非他人所能见知。二者 <lb ed="X" n="0344b13"/><lb ed="R076" n="0923b01"/>浮尘五根。即勝義五根所依托处。乃四大之所合 <lb ed="X" n="0344b14"/><lb ed="R076" n="0923b02"/>成。众生妄计以为我身。实与外之地水火风无二 <lb ed="X" n="0344b15"/><lb ed="R076" n="0923b03"/>无别。均是第八识相分耳。就此第八识所变依正 <lb ed="X" n="0344b16"/><lb ed="R076" n="0923b04"/>二报之相。眼识缘之。即名为色。此色即是眼识相 <lb ed="X" n="0344b17"/><lb ed="R076" n="0923b05"/>分。乃托第八识之相分以为本质。自于识上变相 <lb ed="X" n="0344b18"/><lb ed="R076" n="0923b06"/>而缘。喩如镜中之影。未尝亲缘本质色也。依正二 <lb ed="X" n="0344b19"/><lb ed="R076" n="0923b07"/>报。动则有声。耳识缘之。自变声相。依正二报。具香 <lb ed="X" n="0344b20"/><lb ed="R076" n="0923b08"/>臭气。鼻识缘之。自变香相。依正二报。具甜淡等六 <lb ed="X" n="0344b21"/><lb ed="R076" n="0923b09"/>味。舌识缘之。自变味相。依正二报。具冷暖坚润等 <lb ed="X" n="0344b22"/><lb ed="R076" n="0923b10"/>触。身识缘之。自变触相。五尘落谢影子。幷及表无 <lb ed="X" n="0344b23"/><lb ed="R076" n="0923b11"/>表色。定果色等。唯是意识所缘相分。名法处所摄 <lb ed="X" n="0344b24"/><lb ed="R076" n="0923b12"/>色。盖法处所摄有二。一者心法。即五十一心所是 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0344c" n="0344c"/> <lb ed="X" n="0344c01"/><lb ed="R076" n="0923b13"/>也。二者色法。即意识所变相分是也。然五十一个 <lb ed="X" n="0344c02"/><lb ed="R076" n="0923b14"/>心所。亦各自变相分。其所变相。随于心王。摄入六 <lb ed="X" n="0344c03"/><lb ed="R076" n="0923b15"/>尘。故除此十一色法。更无他色可得。则知色唯心 <lb ed="X" n="0344c04"/><lb ed="R076" n="0923b16"/>王心所二者所现之影明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344c05"/><lb ed="R076" n="0923b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0344c0501">第四心不相应行法。略有二十四种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344c06"/><lb ed="R076" n="0923b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0344c0601">相应者。和顺之義。今得及命根等二十四种。非能 <lb ed="X" n="0344c07"/><lb ed="R076" n="0924a01"/>缘故不与心及心所相应。非质碍故。不与色法相 <lb ed="X" n="0344c08"/><lb ed="R076" n="0924a02"/>应。有生灭故。不与无为法相应。故唯识论云。非如 <lb ed="X" n="0344c09"/><lb ed="R076" n="0924a03"/>色心及诸心所体相可得。非异色心及诸心所作 <lb ed="X" n="0344c10"/><lb ed="R076" n="0924a04"/>用可得。由此故知定非实有。<anchor xml:id="nkr_note_add_0344c1001" n="0344c1001"/><anchor xml:id="beg0344c1001" n="0344c1001"/>但<anchor xml:id="end0344c1001"/>依色心及诸心所 <lb ed="X" n="0344c11"/><lb ed="R076" n="0924a05"/>分位假立。今直云心不相应行者。虽依三法假立。 <lb ed="X" n="0344c12"/><lb ed="R076" n="0924a06"/>而色是心及心所之所现影。心所又即与心相应。 <lb ed="X" n="0344c13"/><lb ed="R076" n="0924a07"/>故但言心。明其总不離心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344c14"/><lb ed="R076" n="0924a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0344c1401">一得。二命根。三众同分。四异生性。五无想定。六灭尽 <lb ed="X" n="0344c15"/><lb ed="R076" n="0924a09"/>定。七无想报。八名身。九句身。十文身。十一生。十二住。 <lb ed="X" n="0344c16"/><lb ed="R076" n="0924a10"/>十三老。十四无常。十五流转。十六定异。十七相应。十 <lb ed="X" n="0344c17"/><lb ed="R076" n="0924a11"/>八势速。十九次第。二十时。二十一方。二十二数。二十 <lb ed="X" n="0344c18"/><lb ed="R076" n="0924a12"/>三和合性。二十四不和合性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0344c19"/><lb ed="R076" n="0924a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0344c1901">一得者。依一切法造作成就假立。二命根者。依于 <lb ed="X" n="0344c20"/><lb ed="R076" n="0924a14"/>色心连持不断假立。三众同分者如人与人同。天 <lb ed="X" n="0344c21"/><lb ed="R076" n="0924a15"/>与天同。依于彼此相似假立。四异生性者。妄计我 <lb ed="X" n="0344c22"/><lb ed="R076" n="0924a16"/>法。不与圣人二空智性相同。依于圣凡相对假立。 <lb ed="X" n="0344c23"/><lb ed="R076" n="0924a17"/>五无想定者。外道厌恶想心。作意求灭。功用纯熟。 <lb ed="X" n="0344c24"/><lb ed="R076" n="0924a18"/>令前六识心及心所一切不行。唯第七识俱生我 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0345a" n="0345a"/> <lb ed="X" n="0345a01"/><lb ed="R076" n="0924b01"/>执。与第八识仍在。不離根身。依此身心分位假立。 <lb ed="X" n="0345a02"/><lb ed="R076" n="0924b02"/>六灭尽定者。三果以上圣人。欲暂止息受想劳虑。 <lb ed="X" n="0345a03"/><lb ed="R076" n="0924b03"/>依于非想非非想定。遊观无漏以为加行。乃得趣 <lb ed="X" n="0345a04"/><lb ed="R076" n="0924b04"/>入。入此定<anchor xml:id="nkr_note_add_0345a0401" n="0345a0401"/><anchor xml:id="beg0345a0401" n="0345a0401"/>已<anchor xml:id="end0345a0401"/>。前六识心及心所一切不行。第七识 <lb ed="X" n="0345a05"/><lb ed="R076" n="0924b05"/>俱生我执及彼心所亦皆不行。唯第七识俱生法 <lb ed="X" n="0345a06"/><lb ed="R076" n="0924b06"/>执。与第八识仍在。不離根身。依此身心分位假立。 <lb ed="X" n="0345a07"/><lb ed="R076" n="0924b07"/>七无想报者。外道修无想定既得成就。捨此身後。 <lb ed="X" n="0345a08"/><lb ed="R076" n="0924b08"/>生在第四禅天。五百劫中。前六识心及彼心所长 <lb ed="X" n="0345a09"/><lb ed="R076" n="0924b09"/>时不行。唯有第七识俱生我执。与第八识仍在。揽 <lb ed="X" n="0345a10"/><lb ed="R076" n="0924b10"/>彼第四禅中微细色质为身。彼微细色。即是第八 <lb ed="X" n="0345a11"/><lb ed="R076" n="0924b11"/>识所变相分。依此色心分位假立。八名身者。名诠 <lb ed="X" n="0345a12"/><lb ed="R076" n="0924b12"/>诸法自性。如眼耳等种种名字。九句身者。句诠诸 <lb ed="X" n="0345a13"/><lb ed="R076" n="0924b13"/>法差别。如眼无常耳无常等种种道理。十文身者。 <lb ed="X" n="0345a14"/><lb ed="R076" n="0924b14"/>文即是字。为名句之所依。此三皆依色声法尘分 <lb ed="X" n="0345a15"/><lb ed="R076" n="0924b15"/>位假立。若语言中所有名句及字。即依声立。若书 <lb ed="X" n="0345a16"/><lb ed="R076" n="0924b16"/>册中所有名句及字。即依色立。若心想中所有名 <lb ed="X" n="0345a17"/><lb ed="R076" n="0924b17"/>句文字。即依法立。此方眼耳意三种根识独利。故 <lb ed="X" n="0345a18"/><lb ed="R076" n="0924b18"/>偏约三尘立名句文。若他方馀根识利。则香饭天 <lb ed="X" n="0345a19"/><lb ed="R076" n="0925a01"/>衣等。幷可依之假立名句文三。是故六尘皆为教 <lb ed="X" n="0345a20"/><lb ed="R076" n="0925a02"/>经。亦复皆为行经。皆为理经也。十一生者。依于色 <lb ed="X" n="0345a21"/><lb ed="R076" n="0925a03"/>心仗缘显现假立。十二住者。依于色心暂时相似 <lb ed="X" n="0345a22"/><lb ed="R076" n="0925a04"/>相续假立。十三老者。亦名为异。依于色心迁变不 <lb ed="X" n="0345a23"/><lb ed="R076" n="0925a05"/>停。渐就衰异假立。十四无常者。亦名为灭。依于色 <lb ed="X" n="0345a24"/><lb ed="R076" n="0925a06"/>心暂有还无假立。十五流转者。依于色心因果前 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0345b" n="0345b"/> <lb ed="X" n="0345b01"/><lb ed="R076" n="0925a07"/>後相续假立。十六定异者。依于善恶因果种子现 <lb ed="X" n="0345b02"/><lb ed="R076" n="0925a08"/>行各各不同假立。十七相应者。依于心及心所和 <lb ed="X" n="0345b03"/><lb ed="R076" n="0925a09"/>合俱起假立。十八势速者。依于色心诸法迁流不 <lb ed="X" n="0345b04"/><lb ed="R076" n="0925a10"/>暂停住假立。十九次第者。依于诸法前後引生庠 <lb ed="X" n="0345b05"/><lb ed="R076" n="0925a11"/>序不乱假立。二十时者。依于色心刹那辗转假立。 <lb ed="X" n="0345b06"/><lb ed="R076" n="0925a12"/>故有日月年运长短差别。二十一方者。依于形质 <lb ed="X" n="0345b07"/><lb ed="R076" n="0925a13"/>前後左右假立。故有东西南北四维上下差别。二 <lb ed="X" n="0345b08"/><lb ed="R076" n="0925a14"/>十二数者。依于诸法多少相仍相待假立。故有一 <lb ed="X" n="0345b09"/><lb ed="R076" n="0925a15"/>十百千乃至阿僧祇之差别。二十三和合者。依于 <lb ed="X" n="0345b10"/><lb ed="R076" n="0925a16"/>诸法不相乖违假立。二十四不和合者。依于诸法 <lb ed="X" n="0345b11"/><lb ed="R076" n="0925a17"/>互相乖违假立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0345b12"/><lb ed="R076" n="0925a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0345b1201">第五无为法者。略有六种。一虚空无为。二择灭无为。 <lb ed="X" n="0345b13"/><lb ed="R076" n="0925b01"/>三非择灭无为。四不动灭无为。五想受灭无为。六真 <lb ed="X" n="0345b14"/><lb ed="R076" n="0925b02"/>如无为。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0345b15"/><lb ed="R076" n="0925b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0345b1501">上之四种色心假实。皆是生灭之法。名有为性。无 <lb ed="X" n="0345b16"/><lb ed="R076" n="0925b04"/>此有为。假名无为。非更别有一个无为之法。在于 <lb ed="X" n="0345b17"/><lb ed="R076" n="0925b05"/>有为法外而与有为相对待也。故云但是四所显 <lb ed="X" n="0345b18"/><lb ed="R076" n="0925b06"/>示。然为既无矣。尙不名一。云何有六。正由是四所 <lb ed="X" n="0345b19"/><lb ed="R076" n="0925b07"/>显。故不妨随于能显。说有六别。一虚空无为者。非 <lb ed="X" n="0345b20"/><lb ed="R076" n="0925b08"/>色非心。離诸障碍。无可造作。故名无为。二择灭无 <lb ed="X" n="0345b21"/><lb ed="R076" n="0925b09"/>为者。正慧拣择。永灭烦恼所显真理。本不生灭。故 <lb ed="X" n="0345b22"/><lb ed="R076" n="0925b10"/>名无为。三非择灭无为者。复有二种。一者不由择 <lb ed="X" n="0345b23"/><lb ed="R076" n="0925b11"/>力。本性淸净。故名无为。二者有为缘缺。暂尔不生。 <lb ed="X" n="0345b24"/><lb ed="R076" n="0925b12"/>虽非永灭。缘缺所显。故名无为。四不动灭无为者。 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0345c" n="0345c"/> <lb ed="X" n="0345c01"/><lb ed="R076" n="0925b13"/>入第四禅。双忘苦乐。捨念淸净。三灾不到。亦名无 <lb ed="X" n="0345c02"/><lb ed="R076" n="0925b14"/>为。五想受灭无为者。入灭尽定。想受不行。似涅槃 <lb ed="X" n="0345c03"/><lb ed="R076" n="0925b15"/>故。亦名无为。六真如无为者。非妄名真。非倒名如。 <lb ed="X" n="0345c04"/><lb ed="R076" n="0925b16"/>即是色心假实诸法之性。诸法如波。此性如水。诸 <lb ed="X" n="0345c05"/><lb ed="R076" n="0925b17"/>法如绳。此性如麻。诸法非此。则无自体。此離诸法。 <lb ed="X" n="0345c06"/><lb ed="R076" n="0925b18"/>亦无自相。故与诸法不一不异。唯有远離遍计所 <lb ed="X" n="0345c07"/><lb ed="R076" n="0926a01"/>执。了达我法二空。乃能证会本真本如之体。真如 <lb ed="X" n="0345c08"/><lb ed="R076" n="0926a02"/>二字。亦是强名。前五无为。又皆依此假立。此即唯 <lb ed="X" n="0345c09"/><lb ed="R076" n="0926a03"/>识实性。故皆唯识。决无实我实法也。上略明一切 <lb ed="X" n="0345c10"/><lb ed="R076" n="0926a04"/>法竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0345c11"/><lb ed="R076" n="0926a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX48p0345c1101">言无我者。略有二种。一補特伽罗无我。二法无我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0345c12"/><lb ed="R076" n="0926a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX48p0345c1201">此正显示一切法无我者。即前五位百法之中。一 <lb ed="X" n="0345c13"/><lb ed="R076" n="0926a07"/>一推求。皆无此二种我相也。補特伽罗。此云有情。 <lb ed="X" n="0345c14"/><lb ed="R076" n="0926a08"/>有情无我。即生空也。法无我。即法空也。且有情无 <lb ed="X" n="0345c15"/><lb ed="R076" n="0926a09"/>我者。于前五位之中。若云心即是我。则心且有八。 <lb ed="X" n="0345c16"/><lb ed="R076" n="0926a10"/>何心是我。又一一心。念念生灭。前後无体。现在不 <lb ed="X" n="0345c17"/><lb ed="R076" n="0926a11"/>住。以何为我。若云心所是我。则心所有五十一。何 <lb ed="X" n="0345c18"/><lb ed="R076" n="0926a12"/>等心所是我。三际无性亦然。若云色法是我。则勝 <lb ed="X" n="0345c19"/><lb ed="R076" n="0926a13"/>義五根。不可现见。浮尘五根。与外色同。生灭不停。 <lb ed="X" n="0345c20"/><lb ed="R076" n="0926a14"/>何当有我。若云不相应行是我。则色心有体。尙不 <lb ed="X" n="0345c21"/><lb ed="R076" n="0926a15"/>是我。此依色心分位假立。又岂是我。若云无为是 <lb ed="X" n="0345c22"/><lb ed="R076" n="0926a16"/>我。对有说无。有尙非我。无岂成我。故知五位百法。 <lb ed="X" n="0345c23"/><lb ed="R076" n="0926a17"/>决无真实補特伽罗可得也。次法无我者。依于俗 <lb ed="X" n="0345c24"/><lb ed="R076" n="0926a18"/>谛。假说心心所色不相应行种种差别。约真谛观。 <pb ed="X" xml:id="X48.0805.0346a" n="0346a"/> <lb ed="X" n="0346a01"/><lb ed="R076" n="0926b01"/>毫不可得。但如幻梦。非有似有。有即非有。又对有 <lb ed="X" n="0346a02"/><lb ed="R076" n="0926b02"/>为。假说无为。有为既虚。无为岂实。譬如依空。显现 <lb ed="X" n="0346a03"/><lb ed="R076" n="0926b03"/>狂花。华非生灭。空岂有无。是知五位百法。总无实 <lb ed="X" n="0346a04"/><lb ed="R076" n="0926b04"/>法。无实法故。名法无我也。能于五位百法通达二 <lb ed="X" n="0346a05"/><lb ed="R076" n="0926b05"/>无我理。是为百法明门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0346a06"/><lb ed="R076" n="0926b06"/> <lb ed="X" n="0346a07"/><lb ed="R076" n="0926b07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>大乘百法明门论直解<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0341c2301" to="#end0341c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0343b1301" to="#end0343b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0344c1001" to="#end0344c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0345a0401" to="#end0345a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0341c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0341c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0343b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0343b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0344c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0344c1001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0345a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0345a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>